Ostrożnie z fajerwerkami

Co to są fajerwerki?

Fajerwerki, choć służą do celów rozrywkowych i są przeznaczone dla konsumentów, mogą być bardzo niebezpieczne. Zawierają materiały wybuchowe. W Unii Europejskiej każdego roku dochodzi do kilkuset wypadków związanych z użyciem fajerwerków . Niektóre z nich są śmiertelne. Przyczyną większości tych zdarzeń jest nieprzestrzeganie zasad bezpieczeństwa, najczęściej podczas odpalania baterii, rakiet i petard.

Jakie są zagrożenia?
Nieumiejętne obchodzenie się z fajerwerkami grozi m.in.:
• oparzeniami i skaleczeniami głowy i rąk,
• urazami oczu, łącznie z utratą wzroku,
• głębokimi ranami, a nawet urwanymi palcami,
• uszkodzeniami słuchu.

O czym należy pamiętać?

Chcesz uniknąć przykrych zdarzeń i bawić się bezpiecznie? UOKiK wspólnie z Policją, Strażą Pożarną i Inspekcją Handlową przestrzega:
• Fajerwerki odpalaj stojąc z boku i trzymając źródło ognia w wyciągniętej ręce. Nigdy się nad nimi nie pochylaj – unikniesz wystrzału w twarz, który może być śmiertelny.
• Zachowuj bezpieczną odległość – jest ona podana w instrukcji obsługi. Oddal się natychmiast po odpaleniu – uchroni cię to przed oparzeniem lub ogłuszeniem.
• Petardy, baterie, rakiety, fontanny i inne wyroby klasy 32 odpalaj wyłącznie na dużych, otwartych przestrzeniach. Bliskość drzew lub linii energetycznych grozi pożarem. Niewypał – nie wracaj do niego ani nie odpalaj go ponownie! Odczekaj co najmniej 15 minut, po czym umieść niewypał w pojemniku z zimną wodą. Nie podchodź wcześniej – w każdej chwili może nastąpić opóźniony zapłon.
• Nigdy nie rzucaj petardą – możesz kogoś trafić.
• Nie odpalaj petard w ręku – możesz stracić palce. Petardę lontową odpal po położeniu na ziemi, petardę draskową odłóż na ziemi natychmiast po jej potarciu.
• Fajerwerki odpalaj pojedynczo. Nigdy kilka jednocześnie!
• Uważaj na zimne ognie – pręt może nagrzać się do temperatury 650°C. Po wypaleniu odłóż go do pojemnika z zimną wodą.
• Patyk w rakiecie nie służy do trzymania ani wbijania w ziemię! Jest on wyłącznie stabilizatorem lotu. Rakiety należy odpalać z rur wsuniętych w podłoże (najlepiej z grubej tektury) bądź przytwierdzonych tak, by nie mogły się przewrócić. Nie stosuj do tego celu butelek.
• Nie trzymaj fajerwerków w kieszeniach. Mogą tam wybuchnąć.
• Odpalając fajerwerki używaj okularów ochronnych – zapobiegniesz urazom oczu.
Te wskazówki i ostrzeżenia znajdują się również na opakowaniach fajerwerków. Przeczytaj instrukcję obsługi zawczasu – nie 5 minut przed północą – i bezwzględnie jej przestrzegaj! Wcześniej także przygotuj miejsce do odpalania fajerwerków (zwłaszcza rakiet).

Jakie grożą kary?

Niewłaściwie używanie fajerwerków jest wykroczeniem i podlega karze grzywny lub pozbawienia wolności. Jeżeli zatem:
• zakłócasz spokój, porządek lub ciszę nocną, grozi ci areszt od 5 do 30 dni albo grzywna od 20 do 5 000 zł (art. 51 k.w.3 ),
• nieostrożnie obchodzisz się z ogniem lub stwarzasz zagrożenie pożarowe, grozi ci areszt od 5 do 30 dni, grzywna od 20 do 5 000 zł albo nagana (art. 82 k.w.),
• nieostrożnie obchodzisz się z materiałami wybuchowymi lub łatwopalnymi, naruszasz przepisy o wyrobie, sprzedaży, przechowywaniu, używaniu lub przewożeniu, grozi ci areszt od 5 do 30 dni, grzywna od 20 do 5 000 zł albo nagana (art. 83 k.w.).
Jak kupować fajerwerki?

Tylko osoby pełnoletnie mogą kupować fajerwerki. Sprzedaż osobom poniżej 18 roku życia podlega karze nawet do dwóch lat pozbawienia wolności.
Fajerwerki kupuj wyłącznie od zaufanych sprzedawców. Zwróć uwagę na instrukcję obsługi – powinna być napisana w języku polskim oraz zawierać: nazwa i adres producenta lub importera,  określenie typu (np. bateria, petarda, rakieta) i klasy wyrobu (kl. 1, 2 lub 3)  ostrzeżenia. Przed zakupem upewnij się, że produkt nie jest uszkodzony. Jeśli opakowanie ma pęknięcia, rozdarcia, wgniecenia lub wybrzuszenia, albo wysypuje się z niego materiał pirotechniczny – nie kupuj! Sprzedaż fajerwerków może być prowadzona nie tylko w sklepach, ale też w pomieszczeniach tymczasowych, jednak nie dłużej niż 21 dni w roku . Maksymalna dozwolona ilość wyrobów w takich miejscach to 300 kg. Mogą być one zlokalizowane np. na bazarach czy targowiskach, o ile spełniają określone wymogi.
Klasy i najpopularniejsze typy fajerwerków
Rozróżniamy 3 klasy wyrobów pirotechnicznych przeznaczonych dla konsumentów:
– klasa 1 bardzo niski nieistotny w budynkach i na zewnątrz,
– klasa 2 niski nieszkodliwy na zewnątrz,
– Klasa 3 średni nieszkodliwy na dużych, otwartych przestrzeniach
Typy wyrobów pirotechnicznym:
– petardy: Głównym efektem jest huk, czasami również błysk. Odpalane po położeniu na gruncie. W przypadku petardy z główką tarciową petardę należy położyć na gruncie tuż po odpaleniu. Petard nie wolno rzucać!
– trzaskające: kulki Odpalane po położeniu na gruncie. Emitują trzaskające iskry.
– fontanny: Emitują iskry i płomienie. Należą do nich popularne fontanny tortowe.
– zimne ognie: Emitują iskry. Uważaj na rozgrzany pręt! Zaraz po zgaśnięciu może mieć temperaturę 650°C. Najlepiej odłóż go do wiadra z zimną wodą.
– rakiety: Wystrzelane ze specjalnych rur – wyrzutni, wznoszą się w powietrze i na określonej wysokości wytwarzają efekty wizualne, którym mogą towarzyszyć efekty dźwiękowe. Patyk jest stabilizatorem lotu. Nie służy do trzymania ani wbijania w ziemię!
– rzymskie ognie: Mocowane do słupka lub zagłębiane w gruncie, po odpaleniu następuje wyrzut modułów pirotechnicznych, wytwarzających na określonej wysokości serie efektów wizualnych, którym mogą towarzyszyć efekty dźwiękowe.
– strzelające kulki: Po rzuceniu na twardą powierzchnię następuje huk. Nie noś kulek w kieszeni. Nigdy nie rzucaj w pobliżu ludzi bądź zwierząt.
– wyrzutnie rurowe: Mocowane do słupka zagłębiane w gruncie bądź ustawiane na płaskim gruncie. Po odpaleniu następuje wyrzut pojedynczego modułu pirotechnicznego wytwarzającego na określonej wysokości efekt wizualny, czasami również dźwiękowy.
– baterie: Zestaw zawierający kilka elementów tego samego typu, z jednym bądź dwoma lontami. Najbardziej popularne są baterie wyrzutni rurowych.

Gdzie zgłosić nieprawidłowości?
Istnieje kilka instytucji, które zajmują się czuwaniem nad bezpieczeństwem wyrobów pirotechnicznych i kontrolują ich jakość. Zgłoszenie nieprawidłowości może uchronić ciebie i innych przed niebezpieczeństwem!
• Jeśli masz informacje o wyrobach niespełniających wymagań, skontaktuj się z Inspekcją Handlową, która prowadzi ich kontrole. Adres najbliższego Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej znajdziesz na stronie uokik.gov.pl/wazne_adresy.php
• Produkt niespełniający wymagań możesz też zgłosić Urzędowi Ochrony Konkurencji i Konsumentów, pl. Powstańców Warszawy 1, 00-950 Warszawa, dnr@uokik.gov.pl
• Przypadki sprzedaży wyrobów pirotechnicznych nieletnim, niewłaściwego użytkowania czy naruszania przepisów dotyczących sprzedaży zgłoś Policji

Źródło: Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1, 00-950 Warszawa